Handleidingen
In een paar minuten meepraten.
Van de eerste verbinding tot je eigen server: deze handleidingen leiden je door de installatie van client, Android-app, eigen server, Crosslink en Gateway.
- Desktopclient
- Windows 7 & XP
- Android
- Eigen server
- Bestaande systemen
- Crosslink
- Gateway
- Problemen oplossen
De schermafbeeldingen tonen demogegevens; invoervelden en persoonsgegevens zijn onherkenbaar gemaakt.
Desktop
Windows 10/11 en Linux.
De desktopclient is de eenvoudigste weg naar het FRN. Je hebt alleen het juiste bestand, je inloggegevens en het serveradres van je netwerk nodig.
1. Client downloaden en starten
Lade den Windows-Client, das Debian-Paket oder die Linux-Binary. Unter Windows startest du die EXE per Doppelklick. Unter Linux installierst du das .deb oder machst die Binary ausführbar.
2. Instellingen invullen
- Roepnaam: je naam of roepnaam in het netwerk.
- E-mail: het adres dat de serverbeheerder kent.
- Wachtwoord: je wachtwoord of een dynamisch wachtwoord.
- Server en poort: het adres van je FRN-server.
- Netwerk: de ruimte waarin je wilt spreken.
Bij een open server zonder registratie zijn roepnaam en server vaak voldoende. Vraag de beheerder welke gegevens hij verlangt.
3. Instellingen in- of uitklappen
De Debian-client toont de instellingen links. Met Instellingen verbergen klap je het paneel naar links weg; deelnemerslijst en chat gebruiken dan de volle vensterbreedte. Met Instellingen tonen haal je het terug.
4. Opslaan en verbinden
Klik op Opslaan en daarna op Verbinden. In de deelnemerslijst verschijnen de andere clients. Als de lijst leeg blijft, controleer dan server, poort en netwerk.
5. Spreken met push-to-talk
Houd de PTT-knop ingedrukt en spreek. Bij het loslaten wordt de uitzending beëindigd. Anders dan bij een schakelaar blijft de microfoon niet open.
6. Chat en deelnemers
Klik op een deelnemer om een privébericht te sturen. „Aan iedereen“ schakelt naar een algemene oproep. Nieuwe berichten verschijnen in het chatgedeelte.
7. Audio controleren
Kies onder Audio het juiste invoer- en uitvoerapparaat. Met de testtoon controleer je zenden en weergave zonder in de microfoon te spreken. Niveau en mute helpen bij terugkoppeling of een te zachte overdracht.
8. Beheer bij adminrechten
Owner, Netzowner und Admins sehen den Bereich Administration. Dort bearbeitest du die Zugangsliste deines Netzes, setzt Sprechrechte, entfernst E-Mails und pflegst die Info-Nachricht beim Beitritt. Einfaches HTML wie <br>, <p> und <a href="mailto:..."> wird unterstützt.
Server wisselen: de laatst gebruikte servers staan in de serverlijst. Een wissel stelt poort en netwerk in. Bij een storing verbindt de client automatisch met de reserveserver.
Windows 7 & XP
De native clients instellen.
Beide clients zijn losse EXE-bestanden. Ze hebben geen installatie en geen extra runtime nodig. De installatie verschilt maar op enkele punten.
Windows 7 (64 bit)
frn-client-win7.exeherunterladen und in einen eigenen Ordner legen.- EXE starten – geen installatie nodig.
- Op het tabblad Instellingen roepnaam, e-mail, wachtwoord, server, poort en netwerk invoeren.
- Opslaan en Verbinden.
- PTT vasthouden, spreken, loslaten.
Der Client schreibt bei Bedarf frn-client.log neben die EXE. Diese Datei hilft bei Anmeldeproblemen.
Windows XP (32 bit)
frn-client-xp.exeherunterladen und in einen eigenen Ordner legen.- EXE starten – geen extra runtime.
- Roepnaam, e-mail, wachtwoord, server, poort en netwerk invoeren.
- Opslaan en verbinden.
- PTT vasthouden, spreken, loslaten.
De XP-client gebruikt het standaard audioapparaat van Windows. Stel het vóór de start in het Configuratiescherm in als je meerdere geluidskaarten hebt. Bij adminrechten staan beheer, toegangslijst en HTML-info ter beschikking.
Android
De app installeren en verbinden.
De Android-app wordt als APK verspreid. Hij verbindt niet automatisch – je start de verbinding zelf en kunt hem op de achtergrond laten doorlopen.
1. APK installeren
Lade die Android-APK herunter. Erlaube in den Android-Einstellungen einmalig die Installation aus unbekannten Quellen und öffne die Datei.
2. Instellingen openen
Voer server, poort, netwerk, roepnaam, e-mail en wachtwoord in. Het serveroverzicht is optioneel; voor beveiligde servers heb je de inloggegevens van de beheerder nodig.
3. Verbinden en microfoon toestaan
Tik op Verbinden. De eerste keer vraagt Android om toegang tot de microfoon. Zonder deze toestemming kan de app niet zenden.
4. Push-to-talk
Houd de grote PTT-knop ingedrukt en spreek. Bij het loslaten wordt de uitzending beëindigd. De statusregel toont ontvangst en zenden.
5. Chat en achtergrond
Via Chats bereik je algemene oproepen en privégesprekken. Op de achtergrond blijft de verbinding actief; een melding biedt de actie Verbreken.
6. Status en beheer
Im Hauptfenster wählst du oben den Status online, beschäftigt oder abwesend. Bei Adminrechten erscheint unter der PTT-Taste der Button Administration. Langes Drücken auf einen Clientnamen öffnet Sperren/Entsperren und Stummschalten/Unmute. Die Adminlisten Zugang, Admins, Gesperrt und Stumm liegen in eigenen Tabs.
7. Updates installeren
Onder Instellingen → Op updates controleren toont de app beschikbare versies. Eén tik downloadt de APK, controleert de SHA-256-som en start de installatie.
8. Elke apparaatknop als PTT
Onder Instellingen → PTT-knop kun je elke apparaatknop toewijzen die Android aan de app doorgeeft – bijvoorbeeld volume omhoog/omlaag, extra toetsen, Bluetooth-mediatoetsen en afhankelijk van het apparaat ook de aan/uit-knop.
Alleen op de voorgrond: de toewijzing geldt zolang de app op de voorgrond is. Dan activeert de knop push-to-talk. Draait de app op de achtergrond of is hij gesloten, dan heeft de knop weer zijn normale functie – volume wijzigen, scherm vergrendelen enzovoort.
Druk op „PTT-knop toewijzen“ en daarna op de gewenste knop. „PTT-knop wissen“ heft de toewijzing op. De touchknop blijft daarnaast bruikbaar.
Niet elke Android-versie geeft elke knop door aan apps. De aan/uit-knop werkt daarom afhankelijk van apparaat en systeemversie.
Afsluiten: „Programma afsluiten“ meldt de client af bij de server, stopt de achtergronddienst en verwijdert de app uit het overzicht.
Server
Een eigen server draaien.
FRN Server 0.22 draait op Debian/Linux, Windows 10/11, Windows 7/XP en Fedora/RedHat. Je kunt de GUI of de headless systeemdienst gebruiken. Een database of extra runtime is niet nodig.
1. Serverpakket downloaden
Download het pakket voor Debian/Linux, Windows 10/11 of Fedora/RedHat. Windows 7/XP hebben eigen pakketten op de serverpagina.
2. Beheerder en server instellen
Start de GUI. Onder Beheerder vul je e-mail, roepnaam, naam, land, plaats en het managerwachtwoord in. Onder Server kies je de IP-versie (4, 6 of 46), de luisterpoorten, de aan de manager gemelde poort en het standaardnetwerk.
3. Manager-modus kiezen
FRN / F / 3 controleert elke client streng; zonder bereikbare SystemManager wordt de login geweigerd. Light / L / 2 staat de login toe als de manager kort niet bereikbaar is. Notify / N / 1 stuurt alleen statusmeldingen. Standalone / S / 0 gebruikt geen manager.
4. Netwerken en rechten
Per netwerk stel je MaxClients, MaxSpeechTime, SpeechPause, Parrot, HiddenNet, Charset, ManagerMode, ManagersMask, AccessInfoMode, OutputBufferLimit en LogClientLevel in. Toegangslijst en infobericht worden direct in het netwerk bewerkt. Eenvoudige HTML in het infobericht wordt ondersteund.
5. Opslaan en starten
Klik op Opslaan en daarna op Starten. Bij de eerste start wordt een standaardconfiguratie aangemaakt; vreemde inloggegevens of voorbeeldaccounts worden niet overgenomen.
6. Als systeemdienst instellen
Onder Server → Als systeemdienst instellen of op het tabblad Dienst stelt de GUI de systemd-dienst in, start hem en activeert hem bij het opstarten. Als alternatief via de console:
sudo frn-server install-service --config /etc/frn-server/server.json
Entfernen: sudo frn-server remove-service. Zustand und Konfiguration bleiben bei einem Update erhalten.
7. Poorten vrijgeven en testen
Gib die TCP-Ports (Standard 10026, weitere Listen-Ports) in Firewall und Router frei. Teste mit einem Client: Teilnehmerliste, Sprache, Text, Administration, Zugangsliste und Info-Nachricht.
8. SystemManager
Der Server meldet sich beim festen SystemManager sysman.freeradionetwork.net:10025. Zusätzliche Manager trägst du im Reiter SystemManager ein. Die Client-Prüfung erfolgt automatisch; IPv4 und IPv6 werden unterstützt.
server.json en statusbestanden kunnen operationele gegevens bevatten. Bescherm ze, maak er regelmatig een back-up van en start de server alleen vanuit een betrouwbare bron.
Bestaande systemen
Oude clients en servers aansluiten.
De oorspronkelijke FRN-client en de oude Windows-server kunnen zonder update op het serveroverzicht worden aangesloten. De huidige clients en servers hoeven niet te worden gewijzigd.
Oorspronkelijke client (FRNClient.ini)
Öffne die FRNClient.ini und ergänze den Abschnitt oben in der Datei:
[SystemManager]
Address=sysman.freeradionetwork.net
Port=10025
Wichtig: Der originale Client liest die Adresse über den Schlüssel Address und den Port über Port. Es dürfen keine Leerzeichen um das Gleichheitszeichen stehen. Speichere die Datei und starte den Client neu.
Der Abschnitt [SystemManager] ist die historische Bezeichnung des Serververzeichnisses. Er wird nur für die Anbindung gelesen und erscheint nicht in der Oberfläche.
Oorspronkelijke Windows-server (server.ini)
Beim originalen Windows-Server steht die Anbindung im vorhandenen Abschnitt [Server] der server.ini:
[Server]
ManagerAddress=sysman.freeradionetwork.net
ManagerPort=10025
ManagerMode=FRN
ManagerMode legt fest, wie streng der Server das Verzeichnis behandelt:
FRN/F/3: harte Prüfung; ohne erreichbaren Manager keine Verbindung.Light/L/2: ohne erreichbaren Manager wird der Login erlaubt.Notify/N/1: nur Statusmeldung, keine Login-Prüfung.Standalone/S/0: kein SystemManager.
Andere clients en servers
Bij alle andere instelbare clients en servers voer je het overzicht direct in de verbindingsgegevens in:
| Veld | Waarde |
|---|---|
| Server / host | sysman.freeradionetwork.net |
| Poort | 10025 |
Der Port 10025 ist der Datenport des Verzeichnisses. Die Verbindung zu deinem eigentlichen FRN-Server bleibt davon unberührt.
[SystemManager] of [Server] en of poort 10025 bereikbaar is.Crosslink
Twee netwerken, één gesprek.
Crosslink verbindt FRN-servers en netwerken permanent. Je hebt voor elke kant inloggegevens en een doelnetwerk nodig. Meerdere Crosslinks kunnen tegelijk draaien.
- Download het Crosslinkpakket voor Windows of Linux en pak het uit.
- Start het programma en voeg een nieuwe Crosslink toe.
- Kant A: server, poort, netwerk, e-mail, wachtwoord en roepnaam invoeren.
- Kant B: dezelfde gegevens voor het tweede netwerk invoeren.
- Optioneel het serveroverzicht en een dynamisch wachtwoord gebruiken.
- Verbinden – beide kanten melden zich als Crosslink-client aan.
- Status en RX-/TX-pakketten controleren. Indien nodig meeluisteren activeren.
- Voor continu gebruik de headless systeemdienst en autostart instellen.
Topologie: gebruik voor productief gebruik een stertopologie, zodat audio niet in een kring loopt. Een Crosslink verbindt FRN-netwerken; voor radiostations heb je een Gateway nodig.
Typische instellingen
Kant A: server A, netwerk A, eigen Crosslinkaccount.
Kant B: server B, netwerk B, eigen Crosslinkaccount.
Beschrijving: wordt automatisch met de tegenzijde gevuld.
Meeluisteren: altijd maar één Crosslink tegelijk.
Automatisch antwoord: optioneel voor privéberichten, met een placeholder voor je eigen e-mailadres.
De configuratie bevat wachtwoorden als platte tekst. Het bestand wordt met beperkende rechten opgeslagen.
Gateway in de praktijk
Gateway
Radiostation en FRN verbinden.
Een Gateway bestaat uit een radiostation, een audio-interface en een computer met FRN-client. De client geeft de spraak uit de radio door naar het netwerk en omgekeerd.
- Radiostation, audio-interface en pc volgens de opgave van de fabrikant verbinden.
- Selecteer het juiste invoer- en uitvoerapparaat in de client.
- Niveau met de testtoon en de niveaumeter instellen.
- Verbinden met server en netwerk.
- Push-to-talk in beide richtingen testen.
- Terugkoppeling en latentie controleren voordat je de Gateway opent.
- Deelnemers over de internetoverdracht informeren.
Juridisch: voor amateurradio gelden een vergunningplicht en roepnaamregels, voor CB-radio de nationale bepalingen. Overleg het Gatewaygebruik bij twijfel met je vereniging of de bevoegde instantie.
Hulp
Als iets niet werkt.
De meest voorkomende oorzaken kunnen snel worden beperkt. Controleer eerst de server, poort, netwerk en audio-apparaten.
Geen verbinding met de server
Controleer serveradres, poort en netwerk. Let op typefouten en of de server bereikbaar is. Een firewall kan de poort blokkeren. Bij beveiligde servers moeten de inloggegevens geldig zijn.
Login geweigerd of account al aangemeld
Controleer e-mail en wachtwoord. Neem voor een dynamisch wachtwoord contact op met de serverbeheerder. Meldt de server „Account is al aangemeld“, dan is het account nog met een andere sessie verbonden.
Geen geluid bij ontvangst
Kies het juiste uitvoerapparaat, controleer volume en mute. Onder Windows XP geldt het standaard weergaveapparaat. Test met de testtoon of de client zendt en weergeeft.
De microfoon zendt niet
Controleer het invoerapparaat en de microfoontoegang van het besturingssysteem. PTT moet ingedrukt blijven. Onder Android moet de microfoontoestemming zijn gegeven.
Windows SmartScreen waarschuwt voor de EXE
De clients zijn niet met een commercieel certificaat ondertekend. Download het bestand alleen van deze website en vergelijk de SHA-256-som. Als die overeenkomt, kun je de waarschuwing bewust bevestigen.
Android installeert de APK niet
Sta installatie uit onbekende bronnen toe voor de bestandsbeheerder of browser. Open de APK daarna opnieuw. De app vereist Android 5.0 of nieuwer.
De server verschijnt niet in het overzicht
Controleer of de server draait, of het openbare adres en de poort kloppen en of de registratie bij de systeembeheerder is gebeurd. Zonder overzicht blijft de server via zijn directe adres bereikbaar.
De server start of luistert niet
Prüfe im Reiter Server IP-Version (4, 6 oder 46) und Listen-Ports. Bei IPv6 muss [::] als Dual-Stack gebunden sein. Prüfe außerdem Firewall/Router und ob der Port bereits belegt ist. Die Logdatei steht unter dem eingestellten Pfad, der Dienst loggt über journalctl -u frn-server.
Windows blokkeert de server
De EXE is niet met een commercieel certificaat ondertekend. Download het pakket alleen van deze website en controleer de SHA-256-som. Windows kan bij de eerste start een waarschuwing tonen.
Audio loopt bij Crosslink in een kring
Een driehoekstopologie kan audio in een kring laten lopen. Verbind de netwerken in plaats daarvan stervormig via één centraal netwerk.